Qi, to najważniejszy termin w chińskiej kulturze, a zwłaszcza w taoizmie, który w naszym rozumieniu ludzi Zachodu oznacza siłę życia, płynącą energię, oddech. Podobnie jak Ki-według Japończyków i Koreańczyków, Prana u Hindusów, czy Mana u Polinezyjczyków czy u innych rdzennych kultur oznacza to samo: płynącą energię życiową.

NATURA QI

Chiński ideogram  qi składa się ze znaku reprezentującego gotowany ryż oraz znaku oznaczającego parę wodną, co wskazuje na podwójną, materialną i niematerialną naturę qi. Dosłownie pojęcie to oznacza „gaz” lub „eter”, ale także „oddech”. W filozofii chińskiej termin ten używany jest na określenie jednocześnie „życiowego tchnienia” i „kosmicznej energii”. Jest to więc chińska idea fundamentalnej jedności człowieka i wszechświata.

Tradycyjny chiński ideogram Qi . Poniżej uproszczony

W ujęciu kosmicznym, qi jest absolutnie podstawową esencją przedmiotów materialnych. Qi przenika cały Wszechświat stanowiąc podstawę, z której tworzy się materia. Jako że w filozofii chińskiej kluczowym atrybutem natury jest zmienność, czy też przemiana, pustka cyklicznie zamienia się w formę, a forma w pustkę. Słowo „pustka” nie oznacza czegoś pustego, martwego, jak byśmy to sobie mogli kojarzyć, ale wręcz przeciwnie: jest to pusta przestrzeń żywo wibrująca, o nieograniczonym potencjale, z której może powstać i zamanifestować się wszelkie życie, dosłownie wszystko.

Chiński mędrzec Zhang Zai*, z okresu dynastii Song, wyraża to w ten sposób:

Kiedy qi gęstnieje, staje się widoczna, wtedy pojawiają się kształty pojedynczych rzeczy. Gdy rozprasza się, przestaje być widoczna, jej kształty znikają. Czy kiedy jest zagęszczona można powiedzieć coś innego niż to, że jest przemijająca? A czy kiedy jest rozproszona można pochopnie stwierdzić, że wtedy nie istnieje?

Powyższe słowa pięknie oddają naszą Rzeczywistość, w której to nie materia rządzi światem i nie ona jest przyczyną wszystkiego, choć przez wiele lat nauka tak zakładała i szukała na to potwierdzenia i do tej pory nie znalazła.

To nieskończona świetlista Świadomość, nienazwane Tao, które ma naturę niewyobrażalnej przestrzeni i pustki rodzi wszelkie życie i jest przyczyną wszystkiego. Przybiera najróżniejsze formy, manifestując się w świecie, który nazywamy fizycznym i materialnym, byśmy mogli postrzegać, komunikować się i wspólnie doświadczać na tym planie. To tak jakby Stwórca-Świadomość chciała zobaczyć siebie. Po czym znów wraca w swój nieskończony, bezforemny wymiar. To dlatego wszystko się zmienia, żadna forma czy obiekt nie trwa wiecznie. To samo dotyczy każdego fizycznego ciała. Można to ująć w prosty sposób: My jesteśmy Świadomością, nieograniczoną i nieskończoną a Qi jest siłą życiową, naszą wiecznie płynącą energią, która dając tchnienie rodzi życie. Kiedy oddech ustaje to znak, że energia powraca do nas, do Źródła, a ciało fizyczne rozpuszcza się w żywiole Ziemi, bo do tego żywiołu należy.

 

ASPEKT MIKROKOSMICZNY – LUDZKIE CIAŁO

Według tradycyjnej chińskiej medycyny ciało ludzkie posiada wyznaczone szlaki, (zwane też meridianami), którymi krąży ta życiowa energia- qi. Harmonijny, stały i łagodny przepływ qi przez te kanały oznacza zdrowie szeroko rozumiane w medycynie chińskiej nie tylko jako zdrowe ciało, ale i jasność umysłu, bogactwo i powodzenie. Natomiast symptomy choroby pojawiają się wtedy, gdy przepływ energii ustaje, (co nie znaczy, że ubywa qi, a jedynie, że nie uczestniczy on w obiegu), lub jest zaburzony. Warto dodać, że medycyna chińska wymienia jedynie dwie główne przyczyny wszelkich chorób: pierwsza to niedobór qi, a druga to stagnacja qi, czyli zablokowanie jej w organizmie.

Z powyższego powodu medycyna chińska zna i stosuje wiele naturalnych sposobów na przywrócenie harmonijnego przepływu qi: odpowiednie receptury ziół, zmiany w odżywianiu, masaże, a zwłaszcza akupresura usuwająca blokady w meridianach, akupunktura, korygująca przepływ qi, czy w końcu zalecane serie ćwiczeń qigong.

W naszym codziennym życiu pojawia się wiele sytuacji, kiedy możemy potrzebować lekarstwa i pomocy medycyny ‘z zewnątrz’. Ale chińskie powiedzenie mówi: medycyna nie jest tak dobra jak dobre pożywienie. Jednak pożywienie nie jest tak dobre jak płynąca siła życia Qi.

Medycyna chińska właśnie po to powstała i temu służy, by wspierać pacjentów w dochodzeniu do równowagi, która jest niczym innym jak swobodnym przepływem tej życiowej energii. Założeniem tej medycyny jest to by nie skupiać się na chorobach i nie leczyć ich sztucznymi środkami chemicznymi, oddzielając chory narząd od reszty ciała, umysłu i najbliższego środowiska pacjenta. Dobry i świadomy lekarz postrzega człowieka w całości z Wszechświatem, nieoddzielonego od Nieba i Ziemi.

Powróćmy jeszcze do tekstu chińskiego filozofa, zacytowanego na początku. Zhang Zai pisze: kiedy qi gęstnieje, staje się widoczna, wtedy pojawiają się kształty pojedynczych rzeczy. Gdy rozprasza się, przestaje być widoczna, jej kształty znikają. Czyż nie jest to jasny dowód na to, że nasze ciała, te które są widzialne i nazywamy je fizycznymi, są (jak potwierdzają nauki duchowe i ezoteryczne), na wskroś energetyczne. To, co widzimy jest mniej lub więcej zagęszczoną energią. Nasze kości, nasze tkanki miękkie, nasza krew i limfa, to jedna i ta sama energia, tylko w różnych proporcjach skondensowana i zagęszczona, tak, żeby nasze biologiczne ciało doskonale funkcjonowało.

To nie ciało oddycha, to qi oddycha nami i to oczywisty fakt, że przepływa przez nie życie.

Koncept żywej płynącej energii znajdujemy i w naszej zachodniej kulturze. J.T. Kent XIX-wieczny amerykański homeopata pisze o tej energii tak:

  • jest obecna we wszystkich żywych istotach i pierwiastkach chemicznych
  • sprawia, że organizm żyje
  • utrzymuje materię w całości i harmonii
  • reaguje na zmiany wewnętrzne i zewnętrzne, dążąc do utrzymania wewnętrznej homeostazy oraz homeostazy z otoczeniem zewnętrznym
  • koordynuje żywy organizm na poziomie psychosomatycznym
  • może zamieniać materię w energię i energię w materię
  • może działać porządkująco (zdrowie) lub chaotycznie (choroba)
  • jest inteligentna, tzn. w inteligentny sposób reaguje na zmiany, mając na celu przywrócenie i utrzymanie dynamicznego stanu równowagi pomiędzy układem nerwowym, hormonalnym i immunologicznym, aby przystosować organizm (umysł i ciało) do nieustannych zmian zachodzących w środowisku wewnętrznym i zewnętrznym

 

Wszystkie żywe istoty odżywiają się Qi; rodzą się dzięki Qi i wracają wraz z nią do Źródła Świadomości. A zatem fizyczne ciała nie są tak istotne, ponieważ witalność zależy od przepływającej przez nie życiowej energii. Nasze ziemskie wcielenia są jak wielobarwne kostiumy, które zakładamy by doświadczać najróżniejszych sytuacji, form i zmiennej scenografii oraz wchodzić w relacje z innymi istotami.

Potrzebujemy doświadczać, uczyć się wzajemnie, wzrastać by w końcu zrozumieć jak żyć bez niepotrzebnego wysiłku, szczęśliwie i radować się życiem. To jak przeżyjemy dane wcielenie zależy od tego w jakim stopniu będziemy pielęgnować życie, (Yang Sheng Shu), by płynęło w harmonii i utrzymywać świadomość, że źródło zdrowia, szeroko rozumianego jak w koncepcie chińskim, nie tkwi w materialistycznie postrzeganym ciele, a w jego witalności.

Czym zatem jest Qi- Gong, który odgrywa tak wielką rolę w pielęgnacji pomyślnego i zharmonizowanego życia? jakie są jego zasady, jak ćwiczyć i jakie są tego dobrodziejstwa, przyjrzymy się bliżej kolejnym razem.

 

 

*.Zhang Zai- neokonfucjański uczony i filozof z dynastii Song., XI w.ne. Cały wszechświat według niego stanowi jedność, której podstawą jest materialna siła Qi tożsama z Tao. Niebo, Ziemia, istoty ludzkie oraz wszelkie inne rzeczy należy traktować jako swoistą całość. Klasyczne pojęcia jin i jang oraz 5 Elementów, interpretował jako przejawy różnorodnych aspektów qi.

** Qi Gong, albo Qigong, pisane razem lub oddzielnie. Obie formy poprawne. Czasami spotyka się pisownię: Chi Kung.

Żródła:

Wikipedia.pl

Rozmowy z taoistycznym Mistrzem Gu, G.Thomson, Ytb.